Hôm nay, 6-7, Công ước Geneva bảo hộ nhà sản xuất ghi âm có hiệu lực tại VN. Động thái duy nhất cho thấy có sự quan tâm và hưởng ứng từ các cơ quan và tổ chức liên quan là một cuộc hội thảo về Công ước Geneva do Cục Bản quyền tác giả văn học nghệ thuật tổ chức với sự chủ trì của Bộ Văn hóa - thông tin và Hiệp hội Công nghiệp ghi âm quốc tế (IFPI) tại Hà Nội vào sáng qua 5-7.

Những con số mà đại diện IFPI - bà Leong May Seey, cố vấn pháp luật khu vực châu Á, phó giám đốc khu vực Đông Nam Á - đưa ra cho thấy nạn vi phạm bản quyền trên toàn cầu đã vượt quá mức báo động: năm 2004, có tới 1,5 tỉ bản sao chép lậu (tính cả băng, đĩa CD, VCD, DVD)với giá trị 4,6 tỉ USD. Đó là chỉ tính giá bán, còn thiệt hại thực tế cho ngành sản xuất này thì gấp nhiều lần giá trị thị trường. Đáng buồn là 80% băng đĩa lậu đó có xuất xứ từ châu Á, chưa kể 870 triệu file nhạc sao lậu trên Internet với 150.000 website được xây dựng với mục đích sao chép.

Tại VN, ông Vũ Mạnh Chu - cục trưởng Cục Bản quyền - cho biết: mới chỉ có khoảng 30 nhà sản xuất băng đĩa có đăng ký kinh doanh chính thức với lượng sản phẩm khiêm tốn là trên dưới 1triệu băng đĩa/năm; nhưng từ vài năm nay các nhà sản xuất ngày càng có khuynh hướng thu hẹp sản xuất, hạn chế số lượng chương trình mới vì không đối phó nổi với nạn in sao băng đĩa lậu .

Về các biện pháp ngăn chặn và chế tài, theo bà Leong May Seey, các nước láng giềng của VN ngay trong khu vực Đông Nam Á đã có những biện pháp mạnh và toàn diện: hành lang pháp lý ổn định, lực lượng đặc nhiệm thực thi luật pháp chuyên biệt cho lĩnh vực bản quyền bên cạnh cảnh sát và hải quan, tòa án đặc thù và công tố viên chuyên biệt... bên cạnh khung hình phạt rất nặng: ở Malaysia từ 550- 2.600 USD trở lên hoặc năm năm tù cho mỗi bản copy lậu bị bắt, ở Singapore: 6.000 USD trở lên hoặc năm năm tù với mỗi bản copy. Các biện pháp tuyên truyền giáo dục cũng được đẩy mạnh: các tấm apphich vận động không mua hàng lậu treo ở nơi công cộng đi cùng hàng chữ lớn: “đừng cung cấp tiền cho tội phạm”.

Trong khi đó ở VN, ông Chu rất buồn phiền: chưa bao giờ khung hình phạt tối đa (100 triệu đồng) được áp dụng cho tội in sang và buôn bán băng đĩa lậu dù qui mô lớn đến đâu. Mức xử phạt cao nhất cho đến nay chỉ là 30 triệu và chưa hề có ai bị đi tù. Luật pháp không đủ sức nặng răn đe trong khi lợi nhuận quá lớn đang khiến việc bảo hộ bản quyền của các nhà sản xuất ghi âm trong nước có nguy cơ đi vào ngõ cụt.

THU HÀ-Tuổi Trẻ